Mavi Çarşı Katliamı
Mavi Çarşı Katliamı veya Mavi Çarşı Saldırısı, 13 Mart 1999 tarihinde İstanbul'un Anadolu Yakası'nda, Kadıköy ilçesinde, halk arasında minibüs caddesi olarak bilinen Fahrettin Kerim Gökay Caddesi üzerinde (Bu caddenin ismi, olay tarihinde Kayışdağı Caddesi idi) Göztepe mevkiinde yer alan Mavi Çarşı isimli mağazaya düzenlenen ve 13 kişinin ölümüne neden olan terör saldırısıdır. Saldırı, PKK terör örgütü tarafından molotofkokteylleriyle yapıldı.
Saldırı
13 Mart 1999 günü saat 16.25'te PKK'lı teröristler İstanbul Kadıköy'deki Göztepe mahallesinde yer alan Mavi Çarşı'ya girdi. Önce çarşının içine molotofkokteyli atan teröristler, kaçarken vitrinlere de molotofkokteyli fırlatmayı sürdürdü. Molotofkokteyllerinden bazıları parfüm reyonuna atıldı. Parfüm ve benzinin parlaması neticesinde, bütün katı alevler sardı. Yangın merdiveni bulunmayan çarşıda çıkan yangın giderek büyüdü. İnsanlar yangının büyümesi üzerine 6 katlı binanın en üst katına çıkmaya başladılar. Üst kattaki 10 kişi yoğun duman nedeniyle zehirlenerek öldü.
İtfaiye, önce yangını söndürmeye çalıştı. Daha sonra Mavi Çarşı'nın çatısı ile yandaki binanın çatısı arasına uzatılan merdiven sayesinde birkaç kişi yan binaya ulaşarak hayatlarını kurtardı. Katlarda bulunan kişilerden ikisi yanarak öldü. Yanarak yaşamını yitirenlerden biri tanınmayacak haldeydi. Yere atlayarak hayatlarını kurtarmaya çalışan birkaç kişi ağır yaralandı. Yaralılardan Fevziye Şahinöz ise hastanede yaşamını yitirdi.
Tepkiler
Türk halkının olay karşısında yılgınlığa düşmeyeceğini söyleyen Cumhurbaşkanı Süleyman Demirel, "Çıkan yangında maalesef 13 vatandaş ölmüştür. Fevkalade üzgünüm. Vatandaşlarıma Allah'tan rahmet diliyorum. Ailelerine, milletimize başsağlığı diliyorum." dedi. TBMM Başkanı Hikmet Çetin, vatandaşları acı içinde bırakan bu tür olayları yapanları, destekleyenleri TBMM adına şiddet ve nefretle kınadığını kaydetti. Başbakan Bülent Ecevit ise, yaklaşan seçim öncesinde milletin paniğe sürüklemek istendiğini savundu.
Saldırının kurbanları
Neşe Rusçuk (45)-(Mağaza genel koordinatörü)
Zeynep Nezahat Beyazgül (Satış görevlisi)
Ümit Ayyürek (50)-(Müşteri, Ortadoğu Koleji'nde İngilizce öğretmeni)
Soruşturma ve mahkeme süreci
İstanbul 11'inci Ağır Ceza Mahkemesi, 7 Mayıs 2007'de verdiği kararda, sanıkların eylemi PKK terör örgütünün lideri Abdullah Öcalan'ın Türkiye'ye getirilişini protesto etmek amacıyla yaptıklarını belirttiler. Mahkeme, eski Türk Ceza Kanunu'nun 125'inci maddesi uyarınca, devletin hakimiyeti altında bulunan topraklardan bir kısmını devlet idaresinden ayırmaya yönelik eylem yapmak suçundan sanıklar Engin Atabey, Abdullah Günay ve Metin Yamalak hakkında ağırlaştırılmış müebbet, olayda gözcülük yaptığı iddia edilen sanık Azime Işık hakkında ise müebbet hapis cezası verilmesine hükmetti.
Yargıtay 9'uncu Ceza Dairesi, Mavi Çarşı Saldırısı'nın fâilleri, sanıklar hakkındaki kararları onayladı.
Davada 3 sanıkla birlikte yargılanan ve hakkında müebbet hapis cezası verilen Azime Işık'ın, Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi'nin (AİHM) ihlal kararı vermesinin ardından yeniden yargılandığı dava, 29 Ocak 2019 tarihinde neticelendi.
Anlatım metni Türkçe Vikipedi’deki “Mavi Çarşı Katliamı” maddesinden alınmıştır (CC BY-SA 4.0, Vikipedi katkıcıları); dipnot işaretleri çıkarılmıştır. Birincil kaynaklar aşağıdadır.
Kaynaklar
- Zaman — Molotoflu caniler (arşiv kopyası)
- Hürriyet — Kana doymuyorlar: 13 ölü (arşiv kopyası)
- Radikal — Yangın merdiveni yok! (arşiv kopyası)
- Radikal — Mağazada katliam: 13 ölü (arşiv kopyası)
- Hürriyet — Liderlerden vatandaşa: Yılma panikleme! (arşiv kopyası)
- Türkçe Vikipedi — Mavi Çarşı Katliamı
